Exposición Alexandro (Comarea)
Centro Cultural de la Diputación de Ourense
29-II-2008 / 9-IV-2008

Gunther Anders, filósofo xudeo-alemán ao que a súa primeira esposa Hannah Arendt describía, sen dúbida inxustamente, como parvo, difícil de aturar e moi pesimista, tiña un método de seu para analizar certas cousas e situacións: no caso da análise dos fenómenos singulares e opacos, dicía, cómpre esaxerar para facer perceptible aquilo que se mantén voluntaria ou abrigadamente agochado. Formulada como principio, a fórmula de Anders dí: Torturar os obxectos até que ceiben a súa confesión. Amolecido o seu pulo sádico, moita pintura de Alexandro semella axeitarse a este principio que podería ser tamén o de moitas tendencias na arte de hoxe.

A fórmula de Anders, que foi discípulo de Heidegger de quen se arredou non só polas simpatías nazis deste, senón tamén por non compartir o que chamaba a súa filosofía de raíces, malia as súas liortas, ten parentesco achegado coas ideas de Heidegger sobre a obra de arte.

________________________
Pinturas de Alexandro

Exposición Alexandro (Comarea)
Centro Cultural de la Diputación de Ourense
29-II-2008 / 9-IV-2008


El pintor reclama otra forma de ver el mundo. Nos presta la mirada, los ojos, y crea los espacios en los que debemos internarnos a ciegas como en un laberinto. El color es el hilo de Ariadna que nos guía.

En realidad ese hilo es innecesario. Muchas veces nos aleja de la obra antes que hacerla comprensible. Uno debe aventurarse de forma instintiva. Recorrer las esquinas de esos espacios donde el pintor ha situado a sus personajes, los paisajes que se aquietan y se mueven en un tiempo especial, en un tiempo sin tiempo. Un trazo en la nada.


___________________________
Pinturas de Alexandro

Mi relato será fiel a la realidad o, en todo caso, a mi recuerdo personal de la realidad, lo cual es lo mismo.
Jorge Luis Borges

Gardo poucas lembranzas da miña primeira visita ao edificio, alá polo outono de 1988. Nin tan sequera do seu aspecto exterior, tan rechamante, coa fachada acristalada, a pasarela metálica ou ese túmulo amurallado baixo o que se esconde o auditorio e que lle confire certo carácter de fortaleza ou búnker, como nunha ocasión lle escoitei dicir con ton despectivo a un taxista. Recordo, en cambio, que aquela primeira vez fun con motivo dunha reunión do Seminario de Estudos Galegos na que se ía discutir a integración no mesmo, como sección ou área, dun grupo interdisciplinar de investigadores da historia das ciencias e das técnicas que nos axuntabamos baixo o nome do astrónomo Ramón María Aller Ulloa.


___________________________
Fotografías de María Lojo

Televisión de Galicia (TVG):
Sábado 8 (“Galicia Documental”, as 15:45)

A GUADALUPE RIANXEIRA. A VIRXE NEGRA MÁIS POPULAR DE GALICIA
Documental (30 minutos)

Unha producción de J. A. DURÁN (ED)


_________________________________
Toda la información sobre la Guadalupe 2007

Televisión de Galicia (TVG):
Especial "DÍA DAS LETRAS GALEGAS" (2007)
"TEMPO DE ELEXÍA
MARÍA MARIÑO, ENTRE EUGENIO NOVO E NOVONEYRA"
Documental histórico-biográfico (55 minutos). Coproducción:
TELEVISIÓN DE GALICIA (TVG)/ Taller de J. A. DURÁN (ED)

Idea Xeral, Guión e Dirección de José Antonio Durán.- Cando Herbert Marshall McLuhan comezaba a soñar coa idea futurista da aldea global, a aldea e a parroquia galegas (no sentido antropolóxico tradicional) xa levaban anos en transo de elexía.

Nunha desas aldeas, que semellaban condenadas ó subsidio, comezou a cocerse en 1947 un dos procesos creativos máis orixinais da recente historia literaria internacional. Con un axuste fascinante de tradición e vangarda.

Exposición de Virxilio sobre Os Chaos de Amoeiro
Pazo de Trasalba, Ourense


Chaos de Amoeiro
sombra quente no vran
no inverno xiada
enxamais mollada

Debruzado na solaina da súa casa de Cimadevila, ao pe da bocarribeira que baixa en relanzos ata o Miño, a ollada señardosa de Otero albiscaba nos mainos empardeceres do verán, o Suido e o Faro de Avión, co seu lombo de porco bravo no poñente e as alturas arraianas de Penagache e Leboreiro polo sur. Polo norte e o leste, as chairas dondas que percorría o frade de Oseira n´Os camiños da vida nos tempos desamortizadores de Mendizábal e as abas da serra Martiñá pechando os chaos de Amoeiro aos lonxes. Ese amplo anaco do chan galego tantas veces contemplado, sempre espertou a escrita de Otero dende a mocidade ata a vellez:

Exposición de Virxilio sobre Os Chaos de Amoeiro
Inauguración: 24 de marzo, 10:30 horas
Pazo de Trasalba, Ourense



VIRXILIO Fernández Cañedo, é dos pintores sobranceiros do seu tempo. Nacido en Ourense o 21 de marzo –equinoccio de primavera- de 1925, na rúa de Colón, aquel sábado, ás nove e media dunha noite de vento. Fixo o bacharelato á par que se formaba na Escola de Artes da súa cidade. Náutica por libre nas Arenas de Getxo. A teima de sempre polo debuxo vénlle de seu pai, delineante na Deputación.(“O debuxo -dise nos Cadernos de Malte- cando se aprende amodo será o alicerce da pintura toda”). A primeira mostra, no 1954, será de debuxos, e do mesmo ano conserva un óleo, unha visión do Campo das Mercedes, ao carón da cal vivía, agora, aquel mozo alto e esguío que “debuxaba o que está detrás do tabique do aire”.

Cierro los ojos y veo una bandada de pájaros
Argumentum ornithologicum (Borges)


Birds, pájaros, latitudes, interrogantes. Lazcano, el autor, abre su texto con preguntas. ¿Quién puede proporcionar las respuestas? Acaso nadie: porque el arte interroga, no responde. El arte verdadero nos suministra, mágicamente, una serie de datos que son trampas, saltos al vacío y, al final de todo, caos o territorio inexplorado que uno pisa sin dejar huella de sí mismo sino del otro, de un otro como escribiera Rimbaud. Hubo un pintor francés, Pacôme, que era negro, alto, desgarbado y alcohólico. Y pobre. Vivía en el barrio del Marais parisino, dormía sobre sus propios cuadros para que nadie le robase lo poco que poseía: o para refugiarse en lo poco que poseía, a saber, tal vez para convertirse en un personaje más del cuadro, y el 23 de octubre de 2003 murió de cáncer: consumido por el tabaco y el alcohol. Salía a la calle, pintaba y ofrecía por escasos euros sus cuadros a los transeúntes.

Medianoite do 28 ao 29 de decembro
00:55 horas
Televisión de Galicia

¡Se poden, non o perdan!
A TVG dará o segundo pase desta Coproducción co noso Taller de Ediciós, chea de sorpresas inesperadas.

A Futbolización de Galicia vai de fútbol, de historia e de cultura histórica, como era de agardar do guión e a dirección de José Antonio Durán. O día 28 pola noite, sobre a unha da mañán, ilustrará o debate que seguirá ó partido da Selección Galega (21,30)

LAUDATIO lida por Luís Cochón no acto de entrega do Premio Celanova, Casa dos Poetas ó pintor Virxilio (Celanova, 2006)


Gratitude.
Ós que quixestes que viñese a estar con vós, cando non hai moita xente que se acorde dun cando un vive distante, máis ou menos. Ós que quixestes que estivera presente neste gozo e alegría, entre tantos amigos bos e xenerosos. Beizón.

Os Oitentas
Mostra de Virxilio Fernández Cañedo (Virxilio)
Claustro do Instituto Rosalía de Castro de Santiago
ata o 26 de xullo



Hai ben anos que o mestre pintor Virxilio, ourensán de nación, non se deixa ver por Compostela; en parte por ese recato seu a presentar en público a súa obra, por pudor e timidez dun home que cada vez vaise topando mellor ó redor de si e do seu, nos Oitentas anos que celebramos con esta exposición, para honra e prez do noso gran artista. Longa vida, pois, para quen conserva a frescura vizosa e serodia da alta madureza da arte e da vida. Quatre vingt-tous…!

O Sábado 13 de Maio vín por primera vez en persoa, nese instrumento electrónico que as veces resulta dunha utilidade pasmosa nos tempos que corren, a José Antonio Durán. Non o coñecía de nada ou coñecíao de moito, pois as veces coñécese máis polo que se lee de alguén, que o fin e o cabo son trociños que se lanzan ó mundo como fillos que se paren, que o trato intermitente de “qué tal hoxe”, ou “como cambiou o tempo”.

Así que despóis de ilo coñecendo pouco a pouco polas súas exposicións neste espacio da Cueva, velo pola pantalla, físicamente e escoitando a súa voz, foi para mín, teño que decílo, algo moi grato e casi fascinante.

Galicia Documental
Sábado 20 de maio
15:50 horas
Televisión de Galicia

A SAGA DOS LUGRÍS.- Serie documental biográfica en dous capítulos de 30 minutos de duración. Pecha, por parte da TVG, a conmemoración de Manuel Lugrís Freire (Sada, 1863/ Coruña, 1940) como personaxe nuclear do Día e a Semana das Letras Galegas 2006.

José Antonio Durán, artífice outrora das Historias con Data (TVG, 1989-1993), xa chamou a atención sobre a relevancia deste personaxe naquela serie, cando estaba esquecido por completo: Acción e paixón galeguista do Vello Lugrís (1990). Entón tamén comezaba a valorarse a importancia excepcional da pintura dun dos seus fillos: Urbano Lugrís (Coruña, 1908/ Vigo, 1973). Pai e fillo deron forma literaria e artística a un mundo simbólico dotado de enorme orixinalidade: O mundo dos Lugrís. Estes audiovisuais, a través de potente documentación en grande parte descoñecida, introducen ós espectadores nese mundo único e fascinante, preñado de simbolismo.

A balada silente do mariñeiro
Mostra de Virxilio Fernández Cañedo (Virxilio)
Centro Cultural da Deputación de Ourense (Edificio Simeons)
Do 6 de abril ao 7 de maio de 2006


Para min., non existe nin pasado nin porvir na arte. Se unha obra de arte non é quen de vivir sempre no presente, non é merecente de que se teña en conta…A arte dos gregos, dos exipcios, dos grandes pintores que viviron noutros tempos, non é unha arte do pasado…se cadra, está agora mais viva que nunca…

Pablo Picasso

A balada silente do mariñeiro
Mostra de Virxilio Fernández Cañedo (Virxilio)
Centro Cultural da Deputación de Ourense (Edificio Simeons)
Do 6 de abril ao 7 de maio de 2006


Querido Virxilio:

Tal día como hoxe, na consagración da primavera, naciches. Daquela, no ano 25, foi sábado con sol, Era o comezo da túa aventura. O equinoccio é cando día e noite se equilibran, fanse parellos; mesmo o teu nome, Virgilius, ou Vergilius, ten que ver coa mecánica celeste, cos astros, Veño a dicir que acudiches en día sinalado, e dígocho cando xa tes 81 anos: estás de días. Estás de aniversario.

O antroido é o tempo de poñer as cousas do revés:

Días nos que está permitido o que non o está no resto do ano... en que se poden facer cousas que noutro tempo parecerían moi mal, serían faltas graves contra da boa crianza e aínda contra as mesmas leis…O entroido presenta certo aspecto de "o mundo ao revés"
Vicente Risco

É o tempo do caos que subverte a orde social que domina o resto do ano, como o será doutro modo, a noite de san Xoán

___________________________
Cerámica de Sargadelos

Lemos estes días na Voz de Galicia que a Xunta de Galicia ten almacenados en distintas naves e lugares semellantes uns dous millóns de libros. Incluso parece que as nosas autoridades culturais non saben que facer con eles. Cal é a razón de que exista tal cantidade de libros amoreada nestes almacéns labirínticos e borgianos? Eu creo que as razóns son varias.

A primeira é que moitos destes libros son editados por institucións como a propia Xunta, concellos, deputacións e universidades. En definitiva, son libros publicados con cargo aos orzamentos públicos. Pagámolos todos. Quen vexa os catálogos, se é que existen, dos libros publicados por estas institucións decatarase de que moitos destes libros, que seica nin distribución teñen, só lles interesan aos autores, pois un bo feixe deles son estudos supostamente universitarios, teses pseudoeruditas e absurdas, resumos de teses e outro lixo académico que a ninguén lle interesan, máis ca aos seus autores e ao círculo restrinxido destes.

___________________________

Ilustración de ClubCultura

Os que seguimos o devir cultural galego (literatura, arte e en xeral calquera manifestación intelectual ou artística) temos a impresión, se ás críticas de revistas, xornais e demais medios atendemos, de que Galicia está a vivir unha especie de século de ouro. Todas ou case todas as novelas, poemarios ou ensaios que se publican son obras mestras. Non hai escritor malo, nin tan sequera regular. Outra cousa é que as obras se vendan, que alguén as lea, que se traduzan, que teñan éxito fóra dos círculos dos de sempre.

___________________________

Ilustración de la web
Festival de Mayo. Jalisco. 2005